wtorek, 1 kwietnia 2025

Marek Tuliusz Cyceron "O przyjaźni", "O starości"



Dwa powyższe traktaty Cycerona znalazły się w jednej, anglojęzycznej e-książce na stronie gutenberg.org (świetne miejsce, gdzie można znaleźć klasykę literatury, filozofii i niektórych dzieł religijnych). Oba mają formę dialogu, wyraźnie wzorowanego na platońskim, w którym występuje jedna postać wiodąca i dwóch słuchaczy; w przypadku traktatu o przyjaźni głównym mówcą jest Quintus Munius Scaevola, w drugim Marek Katon. 


Kluczową myślą pierwszego traktatu jest ta, że przyjaźń opiera się na cnocie i może istnieć tylko między dobrymi ludźmi. To dlatego, że właśnie podziw i szacunek dla dobrych cech drugiego człowieka wywołuje w nas przyjazne uczucia i chęć pogłębienia więzi z nim; co więcej, utrzymanie przyjaźni wymaga pewnych zalet, jak np. lojalność, prawdomówność. Inna inspirujaca myśl brzmi: powinniśmy awsze szukać ludzi, których będziemy kochać, a oni nas.


Traktat o starości jest bardzo zdroworozsądkowy, a czasami zaskakująco nowoczesny, choć w głównym zamyśle idzie pod prąd współczesności - chce bowiem bronić ostatniego etapu życia przed różnymi zarzutami. Mówi m.in. że ćwiczenia i umiar pozwalają zachować część sił na stare lata czy o tym, jak cieszyć nas mogą wspomnienia z dobrze przeżytego życia. Stwierdza również, że większych czynów można dokonać głową i słowem niż mięśniami, a także (bardzo niepopularny dzisiaj stoicki pogąd), że przyjemność przeszkadza w myśleniu, a więc jej mniejsza intensywność na starość jest błogosławieństwem. Nawet jeśli ta ostatnia myśl nie budzi czyjegoś entuzjazmu, to i tak warto przeczytać oba traktaty. Mądrość w nich zawarta w większości się nie zestarzała. 

Zdjęcie popiersia Cycerona - Wikipedia (pod linkiem licencja)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz