Autor obecnie jest kardynałem oraz metropolitą łódzkim, a oprócz tego także historykiem Kościoła, mediewistą. W przeciwieństwie do niektórych książek opisywanych przeze mnie, ta nie ma charakteru apologetycznego - często wręcz abp Ryś pragnie przywrócić pamięć spraw bolesnych i trudnych, w których chrześcijanie zawinili. Zaczyna od przeglądu nauczania wybranych ojców Kościoła na temat Żydów, a w szczególności tzw. teologii zastąpienia Izraela w roli narodu wybranego przez Kościół. Przytacza bardzo ostre wypowiedzi św. Jana Chryzostoma (namawiające judeochrześcijan na wybór albo chrześcijaństwo, albo judaizm) czy św. Hieronima oraz łagodniejsze i generalnie bardziej przychylne św. Augustyna i św. Grzegorza Wielkiego (chociaż i tutaj niektóre zdania byłyby dzisiaj odebrane jako bolesne). Następnie przenosimy się do średniowiecza. Choć papieże bronią doktryny o nienawracaniu Żydów przemocą, to mają oni bardzo różne problemy, przyznaje się im niższy status, izoluje od chrześcijan - chociaż w innych źródłach czytałem, że to ostatnie było akceptowane przez obie strony. Dochodzimy także do Inkwizycji hiszpańskiej, swoimi działaniami obejmującą Żydów ochrzczonych. Warto zestawić te fragmenty z wcześniej omawianymi na blogu opracowaniami: "W obronie Świętej Inkwizycji" i "Historia antykultury".
Książka jest z gatunku trudnych dla katolika. Czasami chciałbym, żeby abp Ryś więcej wyjaśniał, żeby odpowiadał nie tylko na pytanie "co się stało", ale i "dlaczego". Brakuje mi też większego omówienia, jacy byli Żydzi. Np. w kwestii represji wobec Talmudu chciałbym się więcej dowiedzieć, za co był na cenzurowanym. Mimo wszystko lektura pozostaje wartościową i skłaniającą do refleksji.
Sigma Artykuł
OdpowiedzUsuń